Hoofdstuk 2 - PowerPoint PPT Presentation

hoofdstuk 2 l.
Skip this Video
Loading SlideShow in 5 Seconds..
Hoofdstuk 2 PowerPoint Presentation
Hoofdstuk 2

play fullscreen
1 / 61
Download
Download Presentation

Hoofdstuk 2

Presentation Transcript

  1. Hoofdstuk 2 Overzicht

  2. Inhoud hoofdstuk 2 • 0. Wat is Macro-economie ? • 1. Totale Productie (‘Aggregate Output’) • 2. Werkloosheid • 3. Prijsstijging (Inflatie) • 4. “Wegwijzer” = Structuur cursus

  3. 2.0 Wat is macro-economie

  4. Wat is macro-economie?? • 1.Omschrijving • 2.Verschil met micro-economie • 3.Gebruik van veronderstellingen • 4.Meningsverschillen

  5. Wat is macro-economie?? 1.Omschrijving • Definitie • Variabelen: doel- en determinant • beschrijven verklaren  beïnvloeden • Kan / Mag / Moet economisch beleid ?? • Voorbeeld : fiscaliteit

  6. Wat is macro-economie?? 2.Verschil met micro-economie • Definitie micro-economie • Macro meer dan sommatie van micro • Beide hebben eigen functie

  7. Wat is macro-economie?? 3.Vereenvoudigende veronderstellingen • Noodzakelijk • Soms verkeerd begrepen (vergelijk met labo-experimenten) • Criteria: • plausibiliteit, toetsing en aanpassing

  8. Wat is macro-economie?? 4.Meningsverschillen • Ook soms verkeerd begrepen (“niet wetenschappelijk”) • Nochtans logisch : Waarom? • Verschillende doelstellingen / waarden • Ook verschillende tijdshorizon • Verschillende veronderstellingen • Economie is menswetenschap

  9. 2.1 Totale productie

  10. Totale Productie Aggregate Output = Totale productie (Nationaal inkomen) • Gross Domestic Product (GDP)= Bruto Binnenlands Product (BBP) • Productie  Inkomen  Bestedingen  Productie  ….

  11. Totale Productie Definitie BBP: Drie Benaderingen 1) Som waarde finale goederen 2) Som Toegevoegde Waarde 3) Som Inkomen

  12. Bedrijf 1: Staalbedrijf Opbrengst uit verkoop $100 Uitgaven (lonen) $80 Winst $20 Bedrijf 2: Autobedrijf Opbrengst uit verkoop $200 Uitgaven $170 Lonen $70 Aankoop staal $100 Winst $30 Totale Productie (p.22) BBP: Benadering finale goederen BBP? $300 of $200

  13. Totale Productie Definitie BBP • Antwoord: $200 • Bij sommatie van beide bedrijven ($100 + $200) is de $100 in staal een dubbeltelling • Telling van enkel finale goederen (auto’s) omvat het intermediairgoed (staal)

  14. Toegevoegde waarde = waarde productie - waarde intermediaire goederen Totale Productie Definitie BBP: Drie Benaderingen 2) Methode Toegevoegde waarde

  15. Totale Productie Voorbeeld • Staal • Geen intermediaire goederen • Toegevoegde waarde = $100 • Auto’s • Intermediaire goederen (staal) = $100 • Toegevoegde waarde = $200 - $100 = $100

  16. BBP (200)= = Toegevoegde waarde staal (100) +Toegevoegde waarde auto’s (100) Totale Productie Voorbeeld

  17. Totale Productie • Definitie BBP • Benadering finale goederen = benadering toegevoegde waarde • Beide benadering vertrekken van productiezijde • Derde benadering vertrekt van inkomenszijde

  18. Totale Productie • Inkomen= Opbrengst, na betaling intermediaire goederen, gebruikt voor • betaling belastingen (indirecte belastingen) • betaling arbeiders (loon) • beloning kapitaal (firma, aandeelhouders)

  19. BBP (via inkomen)= belastingen + inkomen arbeid +inkomen kapitaal Totale Productie Definitie BBP • 3. BBP via inkomensbenadering

  20. Inkomen (staal) Arbeid = $80 Kapitaal = $20 $100 Inkomen (auto) Arbeid = $70 Kapitaal = $30 $100 BBP (via inkomen)= 100 + 100 = 200 Totale Productie

  21. Totale Productie Definitie BBP–Samenvatting Productiebenadering (finale goederen of toegevoegde waarde) = Inkomensbenadering (waarde som indirecte belastingen + arbeidsinkomen + kapitaalinkomen)

  22. Tabel 2.1

  23. In percent van BBP 1970 2000 Landbouw 3.6 1.4 Nijverheid 33.0 19.4 Bouw 6.9 5.2 Electr, gas, water 2.3 3.2 Handel en banken 25.4 26.5 Vervoer en verkeer 7.2 7.1 Overige diensten 22.3 25.7 Aandeel Toegevoegde waarde sectoren in BBP België, 1970 en 2000 Bron : Heylen F. (2000)

  24. In percent van BBP 1980 1996 Inkomen uit arbeid 70 64 Inkomen uit kapitaal 16 22 Zelfstandige activiteit 15 13 Samenstelling Inkomen België, 1980 en 1995 Bron : Heylen F. (2000)

  25. Nominaal – Reëel BBP Nominaal & Reëel BBP • BBP = de waarde van geproduceerde finale goederen en diensten • Waarde is de prijs van het finaal goed • Daarom, BBP = Prijs x Hoeveelheid • Welke prijs??? • Hogere prijzen vertekenen de BBP-meting van productie naar boven toe

  26. Nominaal – Reëel BBP Nominaal BBP = Pt x Qt Reëel BBP = Pbasis x Qt Synoniemen: Nominaal BBP = BBP in lopende of werkelijke prijzen Reëel BBP = BBP in vaste of constante prijzen

  27. Nominaal – Reëel BBP

  28. Figuur 2.1

  29. Vergelijking inkomen landen1994(Bron: Gartner) Inkomen per NOMINAL PRIJS REEEL capita in dollars tov VS Portugal 9.370 0.76 12.400 Zwitserland 37.180 1.52 24.390 V.S. 25.860 1 25.860

  30. Totale Productie Technische afspraak: Notatie • BBP (GDP) = reëel BBP (GDP) • Yt = reëel BBP in jaar t • $BBP = nominaal BBP • $Yt = nominaal BBP in jaar t

  31. Totale Productie Technische afspraak: Notatie • BBP groei in jaar t = wijziging reëel BBP jaar t • BBP groei = (yt - yt-1)/yt-1 • Expansie -- periodes positieve groei • Recessie -- periodes negatieve groei(2 opeenvolgende kwartalen)

  32. Totale Productie Recessie/Expansie: alternatieve definitie • Begrip “potentiële output” • Begrip “output-kloof” • Volgens OESO (2000) • OESO: 0.7% / EUROlanden: -0.1% • Ierland: 4% / VS: 3.1% • Japan: -3.5% • België: 0.2%

  33. Output gap 2003 Bron: The Economist

  34. Japan 3.5 Brazilië 2.4 + 500 % China 2.2 Frankrijk 2.1 Spanje 2.0 US 1.7 VK 1.6 India 1.0 Argentinië 0.6 Ghana 0.1 + 20 % Gemiddelde Jaarlijkse Groei Reëel BBP/capita 1913-90 Bron : Dornbush

  35. 1. Verdelingsapecten 2. Niet alle waardevolle goederen op markt (Waarde vrije tijd ?) 3. Natuurlijke rijkdom en milieu 4. Kwaliteit goederen en diensten 5. “Perverse” effecten 6. BBP is Stroomvariabele BBP = Welvaartsmaatstaf, MAAR ...

  36. BBP <-> “grijze” (zwarte) economie • Waarom zwarte sector ? • Hoe groot ? % BBP 1989 • België : 12 – 16 % • Nederland : 5 – 22 % • VS : 2 – 26 % • ….

  37. Alternatief: Human Development Index (VN) • Bredere opvatting welvaart: onderwijs, levensverwachting, analfabetisme, … • Relatie BBP - HDI • > Hong Kong, Eq Guinea, (VS)… • < Canada, Zweden, ...

  38. Alternatief: Human Development Index (VN) - Vergelijking

  39. 2.2 Werkloosheid

  40. aantal werklozen (U) werkloosheidsgraad (u) = ------------------------------ beroepsbevolking (L) Werkloosheidsgraad Definitie werkloosheidsgraad • Beroepsbevolking (L:‘labor force’) = werkenden (N) + werklozen (U)

  41. Werkloosheid Wie is werkloos ??? • Definitie ILO • Geregistreerde werkloosheid RSZ • NWW = UVW + geen uitkering • + oudere werklozen + …. • Op basis van bevragingen (EU : LFS)

  42. Werkloosheid VlaanderenBron: VDAB

  43. Werkloosheid Hoge werkloosheid gaat gepaard met • Veel “ontmoedigden” (“drop out”/ “discouraged”)  U en L dalen  u daalt • lage “participatiegraad” (definitie) • OPM “werkgelegenheidsgraad” (definitie)

  44. België 11.7 Nederland 4.5 Oostenrijk 4.6 Zweden 4.5 Noorwegen 4.0 Werkloosheid in kleine open economiën 2003 Bron : Heylen

  45. Werkloosheid Twee bekommernissen A. Economische activiteit B. Sociale welvaart • A. Wet van Okun • Hoge groei  Daling u • Lage groei  Stijging u • Werkloosheid is onderbenutte capaciteit

  46. Figuur 2.2(ed2003)

  47. Toename groei met 1 % -> Gevolg voor werkloosheidsgraad ?? (1961 – 89) Duitsland - 0.8 UK - 0.5 Italië - 0.5 Zweden - 0.4 (1982 – 2003) België - 0.454 Schattingen Relatie OKUNBron : Heylen, Burda

  48. Werkloosheid B. Sociale implicaties • Financieel • Sociaal en psychologisch • “Risicogroepen” • Voorbeeld Spanje

  49. 2.3 Inflatie

  50. Inflatie • Inflatie= opeenvolgende stijging prijzen • Inflatiegraad: mate waarin prijzen stijgen • Twee maatstaven • Deflator BBP • Consumentenprijsindex (CPI)